Zabiegi fizykalne — na co pomagają i kiedy je stosujemy

Zabiegi fizykalne to najbardziej rozpoznawalna część fizjoterapii — prawie każdy kojarzy lampę, ultradźwięki albo prądy. Mniej osób wie, czym te zabiegi różnią się między sobą i do czego konkretnie służą. Poniżej po kolei.

Krótka odpowiedź

Zabiegi fizykalne zmniejszają dolegliwości bólowe i przygotowują tkanki do pracy. Są dobrym wsparciem terapii, zwłaszcza na starcie, kiedy ból ogranicza ruch.

Dobieramy je do konkretnego rozpoznania i łączymy z terapią manualną oraz ćwiczeniami — bo to praca ruchem utrzymuje efekt na dłużej. Z tego samego powodu nie proponujemy gotowych pakietów „dziesięć zabiegów na wszystko”.

Poszczególne zabiegi w praktyce

Elektroterapia

Prądy o różnej charakterystyce — od TENS-a stosowanego przeciwbólowo, przez elektrostymulację mięśni, po jonoforezę wprowadzającą lek przez skórę.

Na co pomaga: zmniejszenie dolegliwości bólowych, aktywizacja mięśnia, który po unieruchomieniu „nie chce się włączyć”, podanie leku miejscowo.

Dobrze wiedzieć: ulga po zabiegu bywa krótkotrwała, dlatego wykorzystujemy ją jako okno na ćwiczenia. Elektrostymulacja wspiera powrót mięśnia do pracy, ale nie zastępuje treningu.

Ultradźwięki

Fala mechaniczna o wysokiej częstotliwości, wprowadzana przez głowicę. W wersji z lekiem: ultrafonoforeza.

Na co pomaga: dolegliwości okołostawowe, praca nad tkankami miękkimi, podanie leku miejscowo.

Dobrze wiedzieć: dobieramy je pod konkretne wskazanie, a nie rutynowo do każdej okolicy. O parametrach i czasie decyduje terapeuta po badaniu.

Laseroterapia

Naświetlanie punktowe lub skanujące.

Na co pomaga: dolegliwości przyczepów, stany po przeciążeniach, niektóre zmiany okołostawowe.

Dobrze wiedzieć: efekt zależy od dawki i parametrów, dlatego ustawiamy je indywidualnie, a nie „na sztywno” pod rodzaj dolegliwości.

Krioterapia miejscowa

Krótkotrwałe schładzanie tkanek.

Na co pomaga: zmniejszenie bólu i dyskomfortu, praca przy obrzęku, przygotowanie do ćwiczeń, gdy ból blokuje ruch.

Dobrze wiedzieć: chłodzenie stosujemy celowo i krótko. Przy świeżych urazach nie zalecamy chłodzenia „im więcej, tym lepiej” — odczyn zapalny jest częścią gojenia i nie warto go całkowicie tłumić.

Światłolecznictwo

Naświetlanie lampą, głównie jako element rozgrzewający i przygotowujący tkanki do dalszej pracy.

Kiedy sięgamy po nie najczęściej

1. Kiedy ból uniemożliwia rozpoczęcie pracy ruchem. Zabieg obniża próg dolegliwości na tyle, że da się wykonać ćwiczenie.
2. Jako przygotowanie tkanek przed terapią manualną lub treningiem.
3. Jako element krótkiej serii z jasnym celem, którą po kilku zabiegach oceniamy i w razie potrzeby zmieniamy.

Jak prowadzimy serię

• Zaczynamy od badania, a nie od skierowania na zabiegi.
• Dobieramy zabieg do rozpoznania, a nie do tego, co akurat jest wolne.
• Po kilku sesjach sprawdzamy efekt razem z Tobą. Jeśli nic się nie zmienia, zmieniamy plan zamiast przedłużać serię.
• Do każdego etapu dokładamy ćwiczenia do wykonywania w domu.

A co z INDIBA?

Terapia radiofrekwencyjna technicznie należy do zabiegów fizykalnych, ale wyróżnia się tym, że terapeuta prowadzi głowicę ręcznie przez cały zabieg i na bieżąco dobiera okolicę oraz moc — to nie jest urządzenie „ustawione i zostawione”.

Więcej o niej piszemy na stronie o INDIBA i w tekście „INDIBA — czym jest i jak działa”.

Przeciwwskazania

Zabiegi fizykalne mają swoje przeciwwskazania — m.in. rozrusznik serca i inne urządzenia wszczepialne, ciąża, choroba nowotworowa, ostre infekcje, zaburzenia czucia w obszarze zabiegu, zmiany skórne. Zawsze pytamy o nie przed rozpoczęciem.

---

Zobacz pełną listę zabiegów, które wykonujemy: fizykoterapia.